Get the Flash Player to see this player.
Get the Flash Player to see this player.

Biegunka: choroba - wyzwanie dla całej rodziny

Dr med. Kamil K.Hozyasz
Klinika Pediatrii
Instytut Matki i Dziecka, Warszawa

Biegunka charakteryzuje się zwiększeniem liczby wypróżnień i zmienioną półpłynną lub płynną konsystencją stolca. Biegunkę rozpoznaje się również u chorych oddających rozluźniony stolec z domieszką treści ropnej, krwi lub dużej ilości śluzu. Do najczęstszych przyczyn ostrej biegunki infekcyjnej należą zakażenia wirusowe (m.in. rotawirusowe) i bakteryjne. Biegunkę mogą także wywoływać antybiotyki oraz przewlekłe choroby przewodu pokarmowego, jak np. celiakia i alergia pokarmowa.

W skupiskach dzieci, jak np. przedszkola, szybko rozptrzestrzeniające się biegunki wirusowe występują wielokrotnie w ciągu roku. Zakażenie następuje nie tylko poprzez bezpośredni kontakt, ale i na drodze kropelkowej. Przebycie biegunki infekcyjnej nie chroni przed kolejnym zachorowaniem tego typu. Wprowadzone w ostatnich latach szczepienia przeciwko rotawirusom (RV) łagodzą przebieg tylko części nieżytów żołądkowo-jelitowych.


RELATED

Niebezpiecznym powikłaniem nasilającej się biegunki jest odwodnienie. Dziecko początkowo może być lekko pobudzone, ale po kilku godzinach staje się apatyczne. Wysycha błona śluzowa jamy ustnej, skóra blednie a u niemowląt ciemiączko zapada się. Fałdy skórne tracą elastyczność. Dziecko oddaje coraz rzadziej i coraz mniej moczu. Każde małe dziecko z ostrą biegunką powinno być zbadane przez lekarza w celu ustalenia rozpoznania i terapii, ponieważ biegunka może stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia.

Podstawą terapii ostrej biegunki jest doustne nawadnianie. Najskuteczniejsze są doustne płyny nawadniejące o składzie specjalnie opracowanym przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), jak np. Humana Elektrolit*. Nie podrażniają one przewodu pokarmowego, stymulują wchłanianie wody i innych najniezbędniejszych składników. Tylko 4 na 100 dzieci z ostrą biegunką, prawidłowo nawadnianych doustnie, wymaga dożylnej podaży płynów.

Lecznie ostrej biegunki przebiega trójetapowo:

1. Uzupełnienie ubytku płynów w organizmie  (rehydratacja). Przez pierwsze około 4-6 godzin podaje się doustny płyn nawadniający (Humana Elektrolit) a potem w przypadku nieustępowania biegunki/wymiotów. Chory powinien mieć zapewniony stały dostęp do płynów (lekko osolona woda, herbatki lekko osłodzone glukozą). Nie wskazane są hiperosmotyczne napoje typu cola i klarowane soki. Doustny płyn nawadniający (Humana Elektrolit*) najlepiej smakuje, gdy jest podawany po schłodzeniu, małymi porcjami. Towarzyszące biegunce wymioty nie są przeszkodą do nawadniania doustnego, ale ich nieustępowanie przez kilka godzin może skutkować koniecznością nawadniania dożylnego. Nierzadko chory z biegunką i wymiotami wymaga długiego nawadniania (często a małymi porcjami - "po łyżeczce"). Wskazane jest aby rodzice na początku podzielili się czasem czuwania przy dziecku. Zdublowana opieka może skutkować brakiem sił u obojga już po kilkunastu godzinach trwania choroby.

2. Powrót do karmienia (realimentacja). Gdy wraca apetyt zaleca się podawanie pełnowartościowych posiłków.

W realimentacji szczególnie użyteczna jest zbilansowana mieszanka bananowo-mleczna łagodząca objawy biegunki - Humana HN z prebiotykiem. Zawarte w niej prebiotyki stymulują wzrost prawidłowej flory jelitowej a błonnik wiąże toksyny i ułatwia formowanie stolców. W wielu krajach dieta bananowa jest powszechnie wykorzystywana w profilaktyce i leczeniu biegunki. Od 40 lat pod postacią mieszanki Humana HN znajduje uznanie na rynku niemieckim w terapii niemowląt, dzieci i osób dorosłych. Podawanie Humana HN kontynuuje się do czasu normalizacji wypróżnień. Ostra biegunka nie stanowi wskazania do przerwania karmienia piersią.

3. Powrót do żywienia należnego dla wieku.

Młodsze dzieci mogą otrzymywać mleka Humana z dodatkiem puree bananowego (Humana 2 Plus, Humana 3R z bananami). Korzystne jest przyzwyczajenie do smaku bananów i powstanie nawyku ich jedzenia. Owoce te są cennym źródłem potasu, selenu, antyoksydantów i prebiotyków w diecie. Badania epidemiologiczne wykazały, że spożywanie bananów zmniejsza ryzyko rozwoju chorób alergicznych i nowotworów.

Doświadczenie pokazuje, że biegunka może się rozwinąć niespodziewanie szybko. W domowej apteczce oraz w niezbędniku na podróż warto mieć doustny płyn nawadniający np. Humana Elektrolit oraz pełnowartościową odżywkę dla chorego z biegunką - Humana HN z prebiotykiem.
Warto wiedzieć, że corocznie doustne płyny nawadniające, jak np. Humana Elektrolit, ratują życie ponad milionowi ludzi na świecie

* doustny płyn nawadniający Humana Elektrolit o smaku koperkowym może być stosowany w leczeniu chorych w każdym wieku, natomiastHumana Elektrolit o smaku bananowym (z dodatkiem substancji słodzącej) w wieku powyżej 12 miesiąca życia

Ważna informacja od firmy Humana

Najbardziej właściwym i najtańszym sposobem żywienia niemowląt jest karmienie piersią. Skład mleka matki najlepiej odpowiada potrzebom niemowlęcia, jest najkorzystniejszym i najbardziej bezpiecznym pokarmem, ponieważ zawiera wszystkie niezbędne składniki zapewniające prawidłowy rozwój dziecka oraz jego ochronę przed chorobami. Przygotowanie do karmienia piersią oraz utrzymanie laktacji wymaga od matki stosowania prawidłowej diety w czasie ciąży i po porodzie. Nieuzasadnione dokarmianie dziecka może utrudnić matce ewentualny powrót do karmienia piersią. Podjęcie decyzji o zmianie sposobu żywienia powinno być skonsultowane z lekarzem.