Przejdź do treści
Mamosfera — strona główna
Strona główna » Zdrowie » Dziecko nie chce brać leków? Co zrobić, zanim zaczniesz walczyć

Dziecko nie chce brać leków? Co zrobić, zanim zaczniesz walczyć

Zdrowie
Zatroskana kobieta podaje łyżeczkę z syropem dziewczynce na kanapie, a dziewczynka w szaliku, przytulająca pluszowego królika, krzywi się i odwraca głowę
Spis treści

Wieczorem gorączka, rano antybiotyk, a dziecko zaciska usta i odwraca głowę. Jeśli dziecko nie chce brać leków, to nie znaczy, że robisz coś źle. To jedna z najczęstszych trudności w opiece nad maluchami i starszymi dziećmi. Poniżej znajdziesz powody oporu, sposoby podania leku bez płaczu oraz sytuacje, w których trzeba zapytać o radę lekarza lub farmaceutę.

Dlaczego dziecko odmawia leków?

Zanim zaczniesz szukać sposobu, sprawdź, czemu dziecko się opiera. Od tego zależy, co zadziała.

  • Smak i zapach. Wiele syropów i zawiesin jest gorzkich lub ma intensywny aromat. Dziecko często wyczuwa to dużo bardziej niż dorosły.
  • Konsystencja. Gęsta zawiesina, tabletka, która „rośnie w buzi”, albo kapsułka, której dziecko nie umie połknąć, mogą wywoływać odruch wymiotny.
  • Strach i złe doświadczenie. Jeśli lek kiedyś był podany na siłę albo dziecko się zakrztusiło, zapamięta to i będzie się bronić.
  • Potrzeba sprawczości. Szczególnie dwu- i trzylatki mówią „nie” także po to, by poczuć, że o czymś decydują.
  • Złe samopoczucie. Chore dziecko jest marudne, osłabione i mniej cierpliwe niż zwykle.

Jak podać lek dziecku, które się opiera?

Pamiętaj, że sposób podania zależy od konkretnego preparatu. Zawsze sprawdź ulotkę lub zapytaj farmaceutę.

Dziewczynka w białym fartuchu i ze stetoskopem podaje różową strzykawką „lek” pluszowemu misiowi przykrytemu różowym kocem
Kobieta w beżowym swetrze podaje małemu dziecku płyn strzykawką doustną z fioletową zawartością, dziecko siedzi na kanapie
  1. Zachowaj spokój i krótko wyjaśnij, co się dzieje. Starszemu dziecku powiedz prawdę: „To lekarstwo pomoże ci szybciej poczuć się lepiej”. Nie mów, że to cukierek.
  2. Daj dziecku wybór tam, gdzie wybór jest możliwy. Nie decyduje ono, czy weźmie lek, ale może wybrać, czy usiądzie na kolanach, czy na krześle, albo czy popije wodą, czy sokiem.
  3. Użyj strzykawki doustnej lub dozownika. Podawaj lek powoli, w bok policzka, a nie na środek języka lub w głąb gardła. Zmniejsza to ryzyko zakrztuszenia i wypluwania.
  4. Przed podaniem możesz schłodzić lek, jeśli producent na to pozwala. Chłód może łagodzić smak. Nie dotyczy to wszystkich preparatów, więc najpierw przeczytaj zalecenia przechowywania.
  5. Zapytaj o inną postać leku. Ten sam lek bywa dostępny jako zawiesina, saszetka, tabletka rozpuszczalna lub czopek. Lekarz może też zaproponować inny preparat o lepszym smaku, jeśli to możliwe.
  6. Zadbaj o oswojenie. Przy młodszych dzieciach pomaga zabawa: lalka lub miś „dostaje lekarstwo” strzykawką. Starsze dzieci mogą ćwiczyć połykanie tabletek na małych cukrowych kuleczkach, zawsze pod nadzorem dorosłego.
  7. Pochwal dziecko po wszystkim. Przytulenie i krótka wspólna zabawa działają lepiej niż nagroda w postaci słodyczy.

Czego nie robić, gdy dziecko nie chce brać leków

  • Nie wlewaj leku na siłę do buzi dziecka, które płacze lub się wyrywa. Grozi to zakrztuszeniem.
  • Nie podawaj leku podczas snu ani w trakcie płaczu.
  • Nie mieszaj leku z całą butelką mleka, zupą lub dużą porcją jedzenia bez konsultacji. Jeśli dziecko nie dopije wszystkiego, nie wiesz, ile leku przyjęło. Niektóre substancje mogą też gorzej działać w połączeniu z jedzeniem. Jeśli chcesz zamaskować smak, zapytaj farmaceutę, z czym dany lek można połączyć, i użyj niewielkiej ilości.
  • Nie rozgniataj tabletek i nie otwieraj kapsułek na własną rękę. Niektóre leki mają specjalną otoczkę, która wpływa na sposób działania.
  • Nie straszysz ani nie przekupuj. Groźby („będziesz musiał jechać do szpitala”) budują lęk. Zakazane są też obietnice, których nie chcesz spełniać.
  • Nie przerywaj kuracji sam. Dotyczy to zwłaszcza antybiotyku. Jeśli podanie leku się nie udaje, skontaktuj się z lekarzem.

Dziecko wypluwa lek lub wymiotuje po podaniu – co dalej?

To częsta sytuacja i nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich leków. Nie podawaj od razu drugiej dawki „na wszelki wypadek”, bo możesz przedawkować. Zwróć uwagę, ile czasu minęło od podania i ile leku dziecko mogło wypluć. Jeśli nie masz pewności, zadzwoń do lekarza, do przychodni lub zapytaj farmaceutę. Dotyczy to szczególnie antybiotyków, leków przeciwdrgawkowych i leków na choroby przewlekłe, gdzie liczy się regularność dawek.

Kiedy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą

Skonsultuj się ze specjalistą, gdy:

  • dziecko wielokrotnie nie przyjmuje leku, który jest ważny w leczeniu, np. antybiotyku,
  • wymiotuje po kolejnych dawkach,
  • lek ma być stosowany długo, a podawanie za każdym razem kończy się walką,
  • masz wątpliwości co do dawki, rozcieńczania lub łączenia z jedzeniem,
  • dziecko ma trudności z połykaniem albo kaszle i dławi się przy podawaniu.

Farmaceuta może doradzić zamiennik o innym smaku lub postaci, a lekarz zdecyduje, czy zmiana leku jest bezpieczna. Nie zmieniaj preparatu na własną rękę.

Najczęstsze pytania

Czy można dodać lek do soku lub jogurtu?

Czasem tak, ale nie zawsze. Niektóre leki nie powinny być łączone z określonymi produktami. Jeśli ulotka tego nie wyjaśnia, zapytaj farmaceutę i użyj małej porcji, którą dziecko wypije do końca.

Czy nagroda za wzięcie leku to dobry pomysł?

Mała, niematerialna nagroda, np. wspólna bajka lub dodatkowa książeczka przed snem, może pomóc. Unikaj jednak sytuacji, w której dziecko uczy się, że lekarstwo to coś, za co trzeba „zapłacić”. Najlepiej działa przewidywalna, spokojna rutyna.

Co zrobić, gdy dziecko wypluje lek lub zwymiotuje po podaniu?

Nie podawaj od razu drugiej dawki „na wszelki wypadek”, bo możesz przedawkować. Sprawdź, ile czasu minęło od podania i ile leku dziecko mogło wypluć. Jeśli nie masz pewności, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Czy mogę rozgnieść tabletkę, gdy dziecko nie umie jej połknąć?

Nie rób tego na własną rękę. Niektóre tabletki mają specjalną otoczkę, która wpływa na działanie leku. Zapytaj farmaceutę lub lekarza o inną postać preparatu, np. zawiesinę lub tabletkę rozpuszczalną.

Gdy dziecko nie chce brać leków, najważniejsze są spokój, właściwa technika i konsekwencja bez przymusu. Jeśli mimo prób lek nie trafia do dziecka, nie zostawaj z problemem sama. Lekarz i farmaceuta znają takie sytuacje i mogą zaproponować rozwiązanie dopasowane do wieku oraz leku. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

Więcej poradników na podobne tematy znajdziesz w dziale Zdrowie.

O autorce

Joanna Witkowska

Joanna Witkowska — profil redakcyjny Mamosfera. Zakres tematyczny: rozwój dziecka i rodzinna codzienność. Artykuły porządkują informacje i kryteria wyboru. Portret profilu został wygenerowany cyfrowo.

Wszystkie artykuły autorki →

Przeczytaj również